บทที่ 3
จริยศาสตร์ยุค Hellenistic
สำนักสโตอิก,สำนักเอปิคิวเรียน,และสำนักพลาโต้ใหม่

3 ศตวรรษสุดท้าย ก่อนที่จะถึงคริสต์ศักราช มีพัฒนาการของสำนักต่างๆทางจริยศาสตร์ 3 สำนักด้วยกันคือ สำนักสโตอิก, สำนักเอปิคิวเรียน และสำนักพลาโต้ใหม่ ในยุค Hellenistic นี้ที่จริงจะยืนยาวกว่าสมัยของพระคริสต์อีก นักปรัชญากรีกที่สำคัญ ที่เป็นคนนอกศาสนาไม่ใช่ศาสนาคริสต์คนสุดท้ายคือ Proclus เขาอยู่ในศตวรรษที่ 5 ของคริสต์ศักราช คือรวมความแล้วยุค Hellenistic นั้น 800 ปี ซึ่งมีอาจารย์และนักเรียนทางด้านจริยศาสตร์หลายคน มีผู้รู้หลายท่านได้เขียนคำอธิบายความคิดของนักปรัชญากรีกในยุคก่อนหน้า แต่สำหรับเรื่องความคิดที่เป็นการริเริ่มในสมัยนี้จะอยู่ในสาขาจริยศาสตร์ เนื่องจากวัฒนธรรมของโรมันเติบโตขึ้น ปรัชญากรีกเลยต้องแปลเป็นภาษาลาติน แล้วเอาไปประยุกต์ใช้กับปัญหาหรือความสนใจของจักรวรรดิโรมัน ศาสนาคริสต์ซึ่งเกิดมาในช่วงกลางของยุคนี้ และศาสนาคริสต์ก็นำเสนอมุมมองใหม่เกี่ยวกับชีวิตที่ดีของมนุษย์ แต่เราจะพูดถึงจริยศาสตร์ของคริสต์ในบทต่อไป ในบทนี้เราจะพิจารณาถึงทัศนะทางจริยศาสตร์ของนักคิดที่เป็นตัวแทนของปรัชญากรีกช่วงสุดท้าย

โดยทั่วไปปรัชญากรีกช่วงหลังจะเป็น speculative คือsคิดเกี่ยวกับโลกจักรวาลน้อยลง แล้วจะเป็น practical มากขึ้น คือ เป็นเรื่องจริยศาสตร์มากขึ้น ในขณะที่ปัญหาเกี่ยวกับความจริง ความรู้ ก็ยังเป็นที่ศึกษากันอยู่ แต่ว่าจุดสำคัญของปรัชญาสมัย Hellenistic คือ การค้นพบเกี่ยวกับเรื่องที่ว่าคนจะมีชีวิตที่ดีได้อย่างไร คำสอนทางศาสนาเป็นส่วนหนึ่งของปรัชญาเหล่านี้ จุดหมายสูงสุดของมนุษย์ และความสัมพันธ์กับพระเจ้า ก็กลายเป็นจุดสนใจ นักปรัชญาบางคนโดยเฉพาะอย่างยิ่ง พวกสำนัก สโตอิกกับพวกสำนักพลาโต้ใหม่ ก็มีฐานะเหมือนกับผู้นำทางศาสนาในศตวรรษแรก ๆ หลังจากยุคพระคริสต์มีมา ความคิดของพวก neopaganism ก็ปรากฏขึ้นมาแข่งขันกับคริสต์เตียน ซึ่งพัฒนาการของพวกทั้งหมดที่กล่าวมาก่อนเหล่านี้ก็ส่งผลสำคัญต่อจริยศาสตร์

***