?นร?- สวรรค์ ?สิ่งซ่อนเร้น ?จิตไร้สำนึ??/div>
 

ดร.ทวีวัฒน์ ปุณฑริกวิวัฒน์
อาจารย์ประจำำภาควิชามนุษยศาสตร?
คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล


***

เราคงจะเคยได้ยินได้ฟังไม่ทางตรงก็ทางอ้อม ในเรื่องราวเกี่ยวกับประสบการณ์เฉพาะตัวของบุคคลบางคนที่เคยไปท่อ?"นร?สวรรค์" มา โดยเฉพาะอย่างยิ่งบุคคลที่สลบไป ??วั?เมื่อฟื้นขึ้นมาแล้?มักจะมีเรื่องราวน่าตื่นเต้นมาเล่าให้คนใกล้ชิดฟัง

เราเชื่อว่าบุคคลที่เพิ่งฟื้นจากการสลบไปหลายวันคงจะไม่พูดโกหก และบุคคลเหล่านี้ได้ประสบกับสิ่งที่ตนเองเล่าให้ฟังจริ??แต่สิ่งที่บุคคลเหล่านั้นพบเห็นในขณะที่สลบกับ "ข้อเท็จจริ? จะเป็นสิ่งเดียวกันหรือไม?เป็นอีกเรื่องหนึ่ง

คนไทยบางคนที่สลบไสลไ???วั?เมื่อฟื้นขึ้นมาแล้?มักเล่าให้คนรอบข้างฟังด้วยความตื่นเต้นว่?ตนได้ไปท่องสวรรค์ม?สวรรค์ของคนไทยนั้นมีลายกนก มีพระอินทร?และมีนางฟ้าสวมชฎาโปรยข้าวตอกดอกไม้ ส่วนนรกของคนไทยนั้นมีกระทะทองแดง มีต้นงิ้?และมียมบาลถือสามง่ามคอยบังคับอยู?เมื่อสังเกตลักษณะนรก-สวรรค์ของคนไทยแล้ว จะเห็นได้ว่าเจือ "วัฒนธรรมไท? อยู่ด้วย

ชาวตะวันตกบางคนหลังจากที่ฟื้นขึ้นมาจากการสลบไสลแล้?ก็อาจจะเล่าให้คนรอบข้างฟังด้วยอาการตื่นเต้นเช่นเดียวกันว่า ได้ไปเห็นนรกสวรรค์มา แต่สวรรค์ของฝรั่งนั้นเป็นอีกแบบหนึ่ง เทวดาฝั่งนั้นสวมชุดสีขาว มีมงกุฎทำด้วยใบไม้ดอกไม้ และมีปีกสีขาวขนาดใหญ่อยู่ด้านหลั?ส่วนนรกของฝรั่งนั้นมีลักษณะเหมือนปราสาทแดร๊กคูล่?ยมบาลฝรั่งใส่ชุดสีดำ น่ากลัวเหมือนหนังผีฝรั่ง ดังนั้?นร?สวรรค์ของฝรั่งจึงเจือด้ว?"วัฒนธรรมตะวันต?

สำหรับชาวจีนก็เช่นกันจะเจืออยู่ด้ว?"วัฒนธรรมจี? เทพเจ้าและยมบาลของจีนจะใส่ชุดกี่เพ้า คล้ายเปาบุ้นจิ้น ในท่ามกลางสถาปัตยกรรมและบรรยากาศแบบจีน ทั้งในนรกและสวรรค์ ชาวอินเดียก็เช่นเดียวกันก็เจืออยู่ด้วย "วัฒนธรรมอินเดี?

รวมความได้ว่านรก-สวรรค์ของชนชาติใ?ก็มักจะเจือปนอยู่ด้วยวัฒนธรรมของชนชาตินั้นเสมอ

เราเชื่อว่าบุคคลในทุกชาติที่เคยมีประสบการณ์เฉพาะตัวในเรื่องนี้คงจะไม่พูดโกหกเป็นแน?เมื่อให้บุคคลเหล่านั้นเล่าให้ฟังอย่างละเอียด และบางครั้งก็ให้ลองสเกตช์ภาพให้ดูก็จะเห็นถึงความจริงดังกล่าวข้างต้?คำถามที่ติดตามมาก็คื?เพราะเหตุใดนรก-สวรรค์ของคนแต่ละชนชาติ จึงเจือปนอยู่ด้วยวัฒนธรรมของชนชาตินั้น?

ถ้าหากว่าเป็?"ข้อเท็จจริ? ทุกคนที่ไปประสบมาจะต้องกลับมารายงานตรงกั?

เมื่??๐๐?กว่าปีที่แล้วชาวจีนได้เดินทางข้ามมหาสมุทรแปซิฟิกไปถึ?"โลกใหม? คือทวีปอเมริกา และได้เขียนบันทึกถึงเส้นทางเดินเรื?สภาพภูมิประเทศ ดินฟ้าอากา?และผู้คนที่ได้พบเห็นไว้เป็นลายลักษณ์อักษ?อี?๕๐?ปี ต่อมาชาวยุโรปก็ได้เดินทางข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกไปถึงโลกใหม่เช่นเดียวกัน และก็ได้เขียนบันทึกการเดินทางและสิ่งที่พบเห็นไว้เช่นกั?

แม้ว่าชาวจีนและชาวยุโรปจะค้นพบทวีปอเมริกาในเวลาที่ห่างกันและจากคนละฝั่งทวี?แต่บันทึกของทั้งสองฝ่ายก็มีส่วนที่ตรงกันอยู่มา?ทั้งในเรื่องสภาพทางภูมิศาสตร์และวัฒนธรรมของชาวอินเดียนแดงซึ่งเป็นชนพื้นเมืองที่อาศัยอยู่ ?ที่นั้?ทั้งนี?เพราะโลกใหม่คือข้อเท็จจริง

ปัจจุบัน โครงการอวกาศของหลายประเทศกำลังมุ่งหน้าไปสำรวจดาวอังคารทั้งองค์การนาซ่าของสหรัฐอเมริก?โครงการอวกาศของรัสเซีย ยุโรปตะวันตก ญี่ปุ่?และล่าสุดประเทศจีนก็มีโครงการสำรวจอวกา?โดยจะส่งมนุษย์ไปลงดวงจันทร์ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า และจะสำรวจดาวอังคารเป็นลำดับถัดไ?

ยานอวกาศของทุกประเทศที่ไปสำรวจดาวอังคารต่างก็รายงานกลับมาตรงกั?ทั้งในเรื่องบรรยากาศที่ห่อหุ้มดาวสีแดงดวงนี้ สภาพพื้นผิ?ร่องรอยของแม่น้ำลำธารที่เหือดแห้งไปแล้?และมวลสารซึ่งองค์ประกอบของดาวดวงนี?ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะดาวอังคารคือข้อเท็จจริง

ซิกมันด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud) ผู้ก่อตั้งวิชา "จิตวิเคราะห์" (Psycho-analyes) ได้อธิบายโครงสร้างขอ?"จิ? มนุษย์ว่าประกอบด้ว??ส่วนคื?"จิตสำนึก" (Conscious Mind) แล?"จิตใต้สำนึ? (Subconcious Mind) จิตสำนึก คือส่วนของการรับรู้ในชีวิตประจำวันของคนเราสำหรับจิตใต้สำนึ?คือส่วนที่เก็บความตราตรึงมาจากจิตสำนึก มนุษย์รับรู้โลกโดยผ่านจิตสำนึกมาตั้งแต่แรกเกิด การรับรู้ที่ส่งผลกระทบที่รุนแรงต่อชีวิตของคนเราไม่ว่าทางบวกหรือทางลบ จะถูกเก็บสะสมไว้ในจิตใต้สำนึ?และจะแสดงออกในรูปแบบต่าง?เช่น ความฝั?เป็นต้?

คาร์?จุ?(Carl Jung) นักจิตวิเคราะห์ชาวสวิส ได้อธิบายเพิ่มเติมต่อจากฟรอยด์ว่?นอกจากจิตสำนึก และจิตใต้สำนึกแล้ว มนุษย์ยังม?"จิตไร้สำนึ? (Unconscious Mind) อีกด้ว?จิตไร้สำนึ?คือส่วนของความรู้สึกนึกคิดและคุณค่าที่ถูกถ่ายทอดกันม?และถูกเก็บสะสมไว้ในส่วนที่ลึกที่สุดร่วมกันของคนในสังคมและวัฒนธรรมหนึ่ง ?ดังนั้?คนในวัฒนธรรมเดียวกันจะมีจิตไร้สำนึกร่วมกัน และคนต่างวัฒนธรรมกันก็จะมีจิตไร้สำนึกที่ต่างกั?

เราอาจจะนำจิตไร้สำนึกของจุงมาวิเคราะห์เรื่องของนรกสวรรค์ ดังกล่าวข้างต้นได้เมื่อคนอยู่ในภาวะหมดสต?จิตไร้สำนึกจะทำงานในรูปของความฝันที่ลึกที่สุดและเด่นชัดที่สุ?และเนื่องจากจิตไร้สำนึกเป็นเรื่องของคุณค่าที่ถูกสั่งสมกันมาในวัฒนธรรมหนึ่ง นรกสวรรค์ของคนชนชาติหนึ่?จึงเจือปนอยู่ด้วยวัฒนธรรมของชนชาตินั้น "นร?สวรรค์" ในลักษณะเช่นนี้จึงมิใช่ข้อเท็จจริง เพราะหากเป็นข้อเท็จจริงแล้?ไม่ว่าคนในชนชาติ ภาษา ศาสน?หรือวัฒนธรรมใดจะต้องรายงานตรงกันเสมอ.

***

ที่ม?: หนังสือพิมพ์มติชนรายวั? ฉบับประจำวันอาทิตย์ที่ ๒๙ มิถุนายน ?? ๒๕๔๖.

 
 
© Webpage Designed by dUANGdEN nUREMRUm. Last Updated. Monday 2 October, 2006 7:20 PM