จริยศาสตร์ชีวภาพ ( Bioethics )
 
 


***

จริยศาสตร์ชีวภาพ (Bioethics) หากจะแปลตามศัพท์แล้ว คำว่?Bio คื?ชี?หรือชีวิ?เพราะฉะนั้?จึงอาจนิยามได้ว่?จริยศาสตร์ชีวภาพ คื?จริยศาสตร์ที่ศึกษาเกี่ยวกับชีวิต อีกนัยหนึ่งคือ การพิจารณาเรื่องชีวภาพ (เรื่องที่เกิดขึ้นกับชีวิ? ในแง่มุมของจริยศาสตร?

การศึกษาจริยศาสตร์ชีวภาพเกิดขึ้นเพราะความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลย?เพราะวิทย์?ทำให้มนุษย์สามารถทำสิ่งต่า??ได้มากขึ้นกว่าในอดีต ไม่ว่าจะเป็นการโคลนนิ่?การทำแผนที่มนุษย?ฯล?และจากความก้าวหน้าของวิทย์?นี้เอง จึงทำให้คนต้องเผชิญกับปัญหาทางจริยธรรมมากขึ้นตามไปด้วย เพราะฉะนั้นจึงต้องอาศัยจริยศาสตร์เข้ามาช่วยในการพิจารณาประเด็นทางจริยธรรมที่เกิดขึ้นในสังคมด้ว?

ในภาษาอังกฤษ คำว่?“จริยศาสตร์ชีวภาพ” มีชื่อเรีย??ชื่อ คื?
          ? Bioethics
          ? Medical Ethics
          ? Biomedical Ethics
ซึ่งความหมายของทั้??ชื่อนี้มีความคาบเกี่ยวกันอยู?ดังนั้?เวลานำไปใช้จึงขึ้นอยู่กับผู้ใช้ว่าการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับประเด็นเชิงจริยศาสตร์ชีวภาพนั้??เน้นหนักไปทางด้านใ?ทั้งนี้เพราะจริยศาสตร์ชีวภาพครอบคลุมถึงบุคคลากรทางการแพทย์ พยาบาล วิทยาศาสตร์การแพทย?เภสัชก?การทดลองในมนุษย์ ชีววิทยา และนิเวศวิทย?(แต่อย่างไรก็ตามอาจมีผู้แย้งว่าจริยศาสตร์ชีวภาพไม่น่าจะครอบคลุมนิเวศวิทยา เพราะนิเวศวิทยาเป็นการศึกษาในเชิงจริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม...แล้วท่านผู้อ่านคิดยังงัยเอ่ย)

เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนขึ้น ขอยกตัวอย่างกรณีศึกษ?“เรื่องการทำให้ตายอย่างสงบ?(Mercy Killing or Euthanasis) ซึ่งเป็นข้อถกเถียงว่าใคร (หม?ญาติ หรือตัวผู้ป่วย) ควรจะเป็นคนตัดสินให้ผู้ป่วยที่ไม่รู้สึกตัวแล้ว หรือโคม่?(Coma) หยุดลมหายใจหรือจากโลกนี้ไป

เป็นเรื่องปกติธรรมดาที่เราจะพบเห็นภาพของผู้ที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วยที่ไม่รู้สึกตัวร่ำไห?อาลั?อาวรณ์ กราบไหว้แพทย?และสิ่งศักดิ์สิทธิ?ขอให้ช่วยรักษาชีวิตผู้ป่วยอย่างสุดความสามารถ โดยหวังเพียงเพื่อให้ได้ชีวิตของผู้ป่วยกลับคืนมาเท่านั้?โดยไม่ได้คำนึงว่าชีวิตที่กลับคืนมานั้นมีสภาพร่างการแบบใด และแท้จริงแล้วผู้ป่วยที่อยู่ในสภาวะใกล้ตายนั้นมีความต้องการเช่นไ?ดังนั้?จึงเกิดข้อถกเถียงว่า ระหว่างการปล่อยให้ผู้ป่วยจากไปอย่างสงบหลังจากที่แพทย์ได้ให้ความช่วยเหลืออย่างสมศักดิ์ศรีแล้ว หรือการพยายามทอดระยะความตายออกไปให้นานที่สุดเท่าความสามารถของแพทย์ที่จะกระทำได?

แต่อย่างไรก็ตา?มีคำถามที่ต้องขบคิดกันต่อไปว่า การกระทำดังกล่าวนี้ถูกต้องหรือไม?และหากผู้ป่วยในภาวะเช่นนั้นม?"สต? รับรู้ได?แต่ไม่สามารถแสดงออกให้กับบุคคลรอบข้างรับรู้ได้ แล้วตัวผู้ป่วยเองจะยอมทรมานจากการใช้เครื่องมือทางการแพทย์ที่เข้ามาช่วยชีวิ?หรือผู้ป่วยจะยอมจากไปอย่างสง?

ดังนั้?จริยศาสตร์ชีวภาพจะเข้ามาเกี่ยวข้องในการให้เหตุผล โดยให้ทางเลือกของการตัดสินใจว่?ตัวผู้ป่วยเอ?ญาติ หรือแพทย์เจ้าของไข?หรือเหตุปัจจับอื่นใดที่จะนำมาเป็นเกณฑ์ในการตัดสินว่าผู้ป่วยซึ่งมีอาการอยู่ในขั้นโคม่?หรือใกล้ตา?มีสิทธิที่จะหยุดลมหายใ?(ตา?.

***

ที่ม?: Lecture วิชาจริยศาสตร์ชีวภาพ, ๑๓/๐๖/๒๕๔๓, ๒๐/๐๖/๒๕๔๓

 
 
© Webpage Designed by dUANGdEN nUREMRUm. Last Updated. Tuesday 3 October, 2006 8:37 PM